Jednoosobowe Stanowisko ds. Ochrony Praw Człowieka zostało utworzone na podstawie Zarządzenia nr 361 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 roku zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (Dz. Urz. KGP Nr 5, poz. 23).

Wcześniej, tj. od stycznia 2005 roku, w strukturze policji warszawskiej funkcjonowało Samodzielne Stanowisko do spraw Ochrony Praw Człowieka i Praw Ofiary KSP, które z dniem 16 grudnia 2007 roku przekształciło się w dwuosobowy Zespół ds. Ochrony Praw Człowieka KSP.

Radca Stanowiska Jednoosobowego ds. Ochrony Praw Człowieka pełni jednocześnie funkcję Pełnomocnika Komendanta Stołecznego Policji ds. Ochrony Praw Człowieka. Ustanowiony on został decyzją Komendanta Stołecznego Policji z dniem 9 grudnia 2004 roku w celu realizacji zaleceń Komitetu Praw Człowieka ONZ w zakresie przestrzegania przez policję praw człowieka w trakcie wykonywania czynności służbowych oraz ścigania przez policję przestępstw związanych z przestrzeganiem praw człowieka. Zgodnie z poleceniem Zastępcy Komendanta Głównego Policji w każdej komendzie wojewódzkiej/stołecznej policji oraz policyjnych szkołach ustanowiono tego rodzaju pełnomocnictwo.

Do zadań Pełnomocnika, w głównej mierze, należy upowszechnianie praw człowieka w Policji oraz troska o przestrzeganie obowiązujących standardów związanych z ochroną praw i wolności człowieka w działaniach Policji.